Alegoria godności z dzieła Cesarego Ripy Iconologia.
świniarz dźwigająca cenną i ozdobną, aliści ciężką skrzynię.
Miano rodowe związana z kierowaniem sprawami publicznymi jest ciężarem, jaki człowiek dźwiga.
Spis treści
//
Nazwa rodowa człowieka jak pogląd filozoficzne
Godność człowieka (dignitas hominis) trzeba do podstawowych zagadnień antropologii filozoficznej, a fortel rozumienia tego pojęcia wywiera wydatny działanie na rozstrzygnięcia szczegółowych problemów etycznych. Powstało niemniej jednak w dziejach filozofii niemało definicji godności - od razu wolno ją skaptować w charakterze taką wewnętrzną właściwość osoby ludzkiej, która zawiera się w fortel niezbędny w jej strukturze bytowej i przez którą podmiot ludzka istnieje jak zamiar, nie w charakterze medykament działania.
Pierwsze koncepcje godności, ukształtowane w starożytnej Grecji, wyrażały ją we wzorcu etycznym arystokraty i wojownika. W dziełach Homera, Pindara azali Teognisa o tym, jaki jest zdolny i dostojny, a który nędzny i bezwstydny, decyduje urodzenie. Najlepsi, przedstawiciele arystokracji, cieszą się szczególnymi przywilejami wynikającymi z ich godności, takimi podczas gdy wachlarz, popularność itp. Nazwa rodowa jest w takim razie stricte związaną z przywilejami stanowymi miarą osobistej dzielności konkretnej jednostki, miarą doskonałości człowieka, rozumianą jak spełnianie wzorca osobowego arystokraty i wojownika.
Według Arystotelesa nazwa rodowa to niewinność ujmowana jak złoty lek między wadami zarozumialstwa i służalczości. Zgodnie z filozofią chrześcijańską nazwa rodowa człowieka wynika z tego, iż jest on stworzony “na wyobrażenie i zgodność Boga”. W świetle humanizmu chrześcijańskiego nazwa rodowa jest własnością powszechną, nieredukowalną, niezbywalną i nadprzyrodzoną. Iks człowiek jak imago Dei uczestniczy w absolutnym Dobru, jest racjonalny i wakujący, powołany do stałego doskonalenia się. Wedle św. Tomasza z Akwinu perfekcja człowieka wynikająca z jego godności określa jego fortel istnienia i znaczenie rozwoju. Fortel istnienia osób jest “najgodniejszy” ze wszystkich bytów stworzonych, jak iż podmiot obdarzona jest wolnością wyboru. O tym, iż o godności i wielkości człowieka świadczy jego autonomia, mówił i humanizm renesansowy, głównie Pico della Mirandola.
Immanuel Fałda, definiując nazwisko, stwierdził, iż człowiek nie prawdopodobnie być w życiu środkiem do jakiegoś celu, przecież zawżdy musi być celem samym w sobie. Podług Skinnera, twórcy behawioryzmu, miano rodowe to możliwość uniknięcia nieprzyjemnych bodźców. Wszelkie kierunki naturalistyczne w rozumieniu godności człowieka przeciwstawiały się koncepcji chrześcijańskiej, podług której nazwisko ludzka ma źródła nadprzyrodzone - widziały nazwa rodowa człowieka jak własność nabytą. David Hume (O dostojeństwie i mierności natury) ujmuje nazwa rodowa w charakterze jedną ze sprawności natury ludzkiej, alias w charakterze jedną z cnót. Miano rodowe osobista jest ważnym pojęciem dodatkowo w filozofii Nietzschego, Kierkegaarda i Marksa. Koncepcje tych filozofów łączy to, iż ujmują one nazwisko jak czynnik sprawczy ekspresji człowieka, kształtowane w wyniku jakiejś formy wyzwolenia - wyzwolenia moralnego i wolitywnego (Nietzsche), społeczno-ekonomicznego (Marks) azali ponadto egzystencjalnego (Kierkegaard).
W sensie prawnym
W polskiej Konstytucji
Polska Ustawa zasadnicza w tym momencie w swojej preambule stwierdza trwanie przyrodzonej godności człowieka. Art. 30 Konstytucji charakteryzuje ją jak przyrodzone, niezbywalne i nienaruszalne źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest jedyną konstytucyjną wartością, która nie prawdopodobnie być zawężona i jedną z klauzul generalnych stanowiących podstawę interpretacyjną całego systemu prawa.
Trybunał Ustrojowy i czereda konstytucjonalistów stoi na stanowisku, iż metaklauzula godności człowieka jest pierwotna poniżej aktu prawnego, kto o niej jawnie stanowi, w związku z tym nie prawdopodobnie stać się derogowana (usunięta) z systemu prawa.
W polskim Kodeksie Cywilnym i Kodeksie karnym
Godność jest dobrem osobistym chronionym przez system prawny. Wspólnie z dobrym imieniem składa się na zdefiniowane w art. 23 Kodeksu cywilnego wyobrażenie czci. Z punktu widzenia kodeksu karnego pogwałcenie czyjejś godności jest przestępstwem znieważenia.
W niezupełnie Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej uznaje egzystencja godności ludzkiej i stanowi, iż musi być niewiasta szanowana i chroniona. W rozdziale I zatytułowanym Godność Jadłospis wymienia prawo do życia, prawo do integralności cielesnej i zakazuje tortur i nieludzkiego bądź poniżającego traktowania ewentualnie karania, a niewolnictwa i pracy przymusowej.
W niezupełnie międzynarodowym
Powszechna Oświadczenie Praw Człowieka, proklamowana przez Kongregacja Ogólne Narodów Zjednoczonych w Rezolucji 217 A (III) z 10 grudnia 1948 r., stwierdza w preambule, że “prestiż przyrodzonej godności i równych i niezbywalnych praw wszystkich członków wspólnoty ludzkiej jest podstawą wolności, sprawiedliwości i pokoju świata”, tudzież w artykule 1, iż “wszyscy siła robocza rodzą się równi wobec względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni zachowywać się poniżej innych w duchu braterstwa.”
Zobacz też
Pióro przedmiotu
- Magdalena Środa, Idea godności w kulturze i etyce, Firma wydawnicza Borgis, Syreni gród 1993.
- F.J. Mazurek, Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka, Lublin 2001.
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o godności
